نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد قرار گرفتن در معرض گروهی از ترکیبات شیمیایی موسوم به «مواد شیمیایی همیشگی» یا PFAS میتواند خطر ابتلا به بیماری کبد چرب را در میان نوجوانان به طور قابل توجهی افزایش دهد.
به گزارش پایگاه خبری هامپوئیل به نقل از خبرگزاری مهر، یافتههای این پژوهش نشان میدهد با هر دو برابر شدن سطح خونی مادهای از خانواده PFAS به نام پرفلوئورواکتانوئیک اسید (PFOA)، احتمال ابتلا به بیماری کبد چرب در نوجوانان حدود ۲.۷ برابر افزایش مییابد.
بیماری کبد چرب که با عنوان «بیماری کبدی استئاتوز مرتبط با اختلال متابولیک» (MASLD) نیز شناخته میشود، زمانی رخ میدهد که چربی در بافت کبد تجمع پیدا کند؛ وضعیتی که میتواند به التهاب، آسیب بافتی و حتی افزایش خطر ابتلا به سرطان کبد منجر شود.
پژوهشگران در توضیح اهمیت این موضوع اعلام کردند که حدود ۱۰ درصد از کودکان و تا ۴۰ درصد از کودکان مبتلا به چاقی به بیماری کبد چرب دچار هستند.
دکتر «لیدا چاتزی»، استاد علوم جمعیت، بهداشت عمومی و اطفال در دانشکده پزشکی کک دانشگاه کالیفرنیای جنوبی و محقق ارشد این مطالعه، گفت: MASLD ممکن است سالها بدون علامت پیشرفت کند و در نهایت مشکلات جدی برای سلامت ایجاد کند.
وی افزود: اگر تجمع چربی در کبد از دوران نوجوانی آغاز شود، میتواند زمینهساز بروز چالشهای متابولیک و مشکلات کبدی در طول زندگی باشد. کاهش مواجهه با PFAS در سنین پایین میتواند به پیشگیری از بیماریهای کبدی در سالهای بعد کمک کند و از منظر سلامت عمومی فرصت مهمی به شمار میآید.
مواد پر و پلیفلوئوروآلکیل (PFAS) به دلیل پایداری بسیار بالا در محیط و بدن انسان به «مواد شیمیایی همیشگی» معروف شدهاند. این ترکیبات به علت پیوند بسیار قوی بین اتمهای کربن و فلوئور بهسختی تجزیه یا حذف میشوند.
از دهه ۱۹۴۰ تاکنون، ترکیبات PFAS در طیف گستردهای از محصولات مصرفی از جمله فومهای اطفای حریق، ظروف نچسب، بستهبندی مواد غذایی، مبلمان ضدلک و پوشاک ضدآب مورد استفاده قرار گرفتهاند.
«شیون شرلوک لی»، استادیار علوم بهداشت عمومی در دانشگاه هاوایی و از پژوهشگران این مطالعه، نیز گفت: دوره نوجوانی مرحلهای حساس از رشد و تکامل بدن است و به همین دلیل نوجوانان نسبت به اثرات PFAS بر سلامت آسیبپذیری بیشتری دارند.
به گفته وی، قرار گرفتن در معرض این ترکیبات علاوه بر بیماریهای کبدی، با طیفی از پیامدهای نامطلوب سلامت از جمله برخی انواع سرطان نیز مرتبط دانسته شده است.
در این پژوهش، دادههای مربوط به ۲۸۴ نوجوان و جوان در جنوب کالیفرنیا که پیشتر در دو مطالعه طولی شرکت کرده بودند مورد بررسی قرار گرفت. همه شرکتکنندگان به دلیل داشتن والدینی مبتلا به دیابت نوع ۲ یا اضافهوزن، در معرض خطر بالاتر بیماریهای متابولیک قرار داشتند.
میزان PFAS در بدن شرکتکنندگان از طریق آزمایش خون اندازهگیری شد و میزان چربی کبد نیز با استفاده از اسکن MRI ارزیابی شد.
نتایج نشان داد افزایش سطح دو ترکیب رایج PFAS یعنی پرفلوئورواکتانوئیک اسید (PFOA) و پرفلوئوروهپتانوئیک اسید (PFHpA) در خون با افزایش خطر ابتلا به کبد چرب مرتبط است.
همچنین مشخص شد خطر ابتلا در نوجوانانی که سیگار میکشند یا حامل گونه ژنتیکی مرتبط با افزایش چربی کبد هستند، بیشتر است.
چاتزی در پایان گفت: یافتههای این مطالعه نشان میدهد با افزایش سن در دوران نوجوانی، شیوع کبد چرب نیز بیشتر میشود؛ موضوعی که میتواند بیانگر حساسیت بالاتر بدن در سنین پایینتر نسبت به مواجهه با PFAS باشد. به نظر میرسد دوره نوجوانی زمانی حساس است که در آن، قرار گرفتن در معرض این ترکیبات میتواند بیشترین تأثیر را بر کبد در حال رشد داشته باشد.
نظرات کاربران