یک عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به پیامدهای استرسهای ناشی از شرایط جنگی بر سلامت مادران باردار و نوزادان، بر ضرورت حمایتهای روانی و اجتماعی از این گروه و افزایش آگاهی خانوادهها برای مدیریت این شرایط تأکید کرد.
به گزارش پایگاه خبری هامپوئیل به نقل از خبرگزاری مهر، لیلا اسدی، استادیار گروه مامایی و سلامت باروری دانشگاه علوم پزشکی تهران، با تشریح اثرات استرسهای شدید و طولانیمدت بر بارداری اظهار داشت: در شرایط عادی، بدن انسان در مواجهه با موقعیتهای اضطراری تغییراتی فیزیولوژیک ایجاد میکند تا فرد بتواند با شرایط سازگار شود، اما استرس ناشی از جنگ، نوعی استرس جمعی است که حتی در صورت کنترل اضطراب فردی، حضور در جامعه، استفاده از حملونقل عمومی یا پیگیری اخبار میتواند مجدداً احساس اضطراب را تشدید کند.
وی با اشاره به پیامدهای این وضعیت بر سلامت مادر و جنین افزود: استرسهای مزمن میتواند خطر زایمان زودرس و محدودیت رشد داخل رحمی جنین (IUGR) را افزایش دهد. این شرایط با افزایش فشار خون و اختلالات عروقی در بدن مادر، روند خونرسانی به جنین را تحت تأثیر قرار میدهد.
این متخصص سلامت باروری درباره پیامدهای بلندمدت استرس در دوران بارداری نیز هشدار داد و گفت: کودکانی که در دوران جنینی در معرض اضطراب مزمن قرار میگیرند، در سالهای بعدی زندگی بیشتر در معرض مشکلات تکاملی عصبی ـ رفتاری، اختلال بیشفعالی و کمبود توجه قرار دارند و حتی ممکن است در کودکی با برخی اختلالات روحی و روانی مواجه شوند.
اسدی با اشاره به اهمیت شکلگیری پیوند عاطفی میان مادر و نوزاد در ساعات اولیه پس از تولد، بیان کرد: شرایط جنگی و نگرانیهای ناشی از آن، مانند ترس از دست دادن عزیزان یا احساس ناامنی، میتواند فشار روانی شدیدی ایجاد کند. این موضوع در برخی موارد سبب اختلال در پذیرش نقش مادری یا کاهش کیفیت پیوند عاطفی میان مادر و نوزاد میشود.
وی افزود: مادرانی که در دوران بارداری با استرس مزمن مواجه هستند، بیش از دیگران در معرض افسردگی پس از زایمان قرار دارند؛ مسئلهای که میتواند بر تغذیه انحصاری با شیر مادر و حتی روابط خانوادگی نیز اثر منفی بگذارد.
این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در ادامه با اشاره به راهکارهای کاهش استرس در چنین شرایطی گفت: بخشی از اضطراب مادران ناشی از نبود آگاهی کافی درباره وضعیت بارداری است. در همین راستا، دانشکده پرستاری و مامایی تهران سامانه «صدای ماما» را راهاندازی کرده است تا مادران بتوانند پرسشهای خود را مطرح کرده و راهنماییهای لازم را دریافت کنند.
به گفته وی، در شرایطی که محدودیتهای رفتوآمد وجود دارد، استفاده از خدمات غیرحضوری، ویزیتهای آنلاین و سامانههای مشاوره میتواند به مادران کمک کند تا علائم خطر را بهتر تشخیص دهند و از مراجعات غیرضروری یا نگرانیهای ناشی از بیاطلاعی جلوگیری شود.
اسدی همچنین نقش خانواده در مدیریت اضطراب مادران باردار را بسیار مهم دانست و افزود: اگرچه استرس در سطح جامعه وجود دارد، اما خانوادهها میتوانند با کاهش پیگیری مداوم اخبار جنگ در محیط خانه و ایجاد فضایی آرامتر، میزان اضطراب مادران باردار را تا حد قابل توجهی کاهش دهند.
وی در ادامه به برخی روشهای خودمراقبتی برای کاهش استرس اشاره کرد و گفت: استفاده از تکنیکهای آرامسازی، تماشای برنامههای آرامبخش، برقراری ارتباط تصویری با دوستان و اعضای خانواده و همچنین نوشتن احساسات و رویدادهای روزانه میتواند به تخلیه فشار روانی و کاهش سطح اضطراب کمک کند.
این استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران تأکید کرد: در مواردی که شدت اضطراب به حدی میرسد که زندگی روزمره مادر، از جمله تغذیه یا پیگیری مراقبتهای بارداری، دچار اختلال میشود، لازم است از خدمات روانپزشکی استفاده شود. در چنین شرایطی، درمان دارویی تحت نظر متخصص میتواند ضروری باشد و مادران نباید صرفاً به دلیل نگرانی از عوارض دارو، از دریافت درمان مناسب خودداری کنند.
اسدی در پایان نسبت به استفاده از منابع غیرمعتبر در فضای مجازی هشدار داد و گفت: جستوجو در منابع غیرعلمی میتواند باعث بزرگنمایی مشکلات ساده و افزایش استرس مادران شود. دریافت اطلاعات از منابع معتبر و متخصصان حوزه سلامت، نقش مهمی در گذر ایمن و سالم از دوران بارداری دارد.
نظرات کاربران