نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد مصرف برخی آنتیبیوتیکها ممکن است اثرات طولانیمدتی بر میکروبیوم روده داشته باشد و حتی سالها پس از مصرف نیز ترکیب باکتریهای مفید دستگاه گوارش را تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش پایگاه خبری هامپوئیل به نقل از خبرگزاری مهر، پژوهشی که روی نزدیک به ۱۵ هزار بزرگسال انجام شده نشان میدهد برخی آنتیبیوتیکها میتوانند تنوع باکتریهای مفید روده را تا حدود یک دهه تغییر دهند. این تحقیق توسط گروهی از محققان دانشگاه اوپسالا در سوئد انجام شده است.
در این مطالعه، پژوهشگران با تحلیل نمونههای مدفوع شرکتکنندگان و بررسی دقیق اطلاعات مربوط به سبک زندگی، رژیم غذایی و سوابق دارویی آنان، ترکیب میکروبیوم روده را ارزیابی کردند. همچنین با استفاده از ثبتهای ملی دارویی در سوئد، مشخص شد هر فرد در سالهای گذشته چه نوع داروهایی، بهویژه آنتیبیوتیکها، مصرف کرده است.
نتایج این بررسی نشان داد که حتی یک دوره مصرف برخی آنتیبیوتیکها میتواند با کاهش تنوع باکتریایی روده چهار تا هشت سال پس از مصرف مرتبط باشد. البته شدیدترین تغییرات معمولاً در سال نخست پس از مصرف آنتیبیوتیک مشاهده شده است.
«گابریل بالدانزی» نویسنده اول این مطالعه و دستیار تحقیق در دانشگاه اوپسالا در اینباره گفت: «بررسیها نشان میدهد مصرف آنتیبیوتیک در سالهای گذشته همچنان با ترکیب فعلی میکروبیوم روده افراد مرتبط است و حتی یک دوره درمان با برخی آنتیبیوتیکها میتواند اثر ماندگاری بر جای بگذارد.»
میکروبیوم روده مجموعهای از میلیاردها باکتری مفید است که نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی، محافظت در برابر عفونتها و کمک به هضم غذا ایفا میکند. از این رو کاهش تنوع باکتریهای مفید میتواند پیامدهای قابل توجهی برای سلامت انسان داشته باشد.
این مطالعه همچنین نشان داد همه آنتیبیوتیکها تأثیر یکسانی بر میکروبیوم ندارند. بر اساس یافتهها، داروهایی مانند کلیندامایسین، فلوروکینولونها و فلوکلوکساسیلین بیشترین اثرات منفی و ماندگار را بر باکتریهای روده داشتهاند. در مقابل، پنیسیلین V و برخی پنیسیلینهای طیف گسترده که از رایجترین آنتیبیوتیکهای تجویز شده محسوب میشوند، اثر کمتری بر میکروبیوم داشته و تغییرات ناشی از آنها سریعتر به حالت طبیعی بازمیگردد.
پژوهشگران یادآور شدند تحقیقات پیشین نیز مصرف مکرر آنتیبیوتیک را با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲، بیماریهای قلبی، چاقی، عفونتهای شدید دستگاه گوارش و حتی سرطان روده بزرگ مرتبط دانستهاند؛ موضوعی که احتمال میرود با تغییرات بلندمدت در میکروبیوم روده ارتباط داشته باشد.
«توو فال» استاد اپیدمیولوژی مولکولی در دانشگاه اوپسالا و از محققان ارشد این پژوهش گفت: «یافتههای این مطالعه میتواند در آینده به پزشکان کمک کند هنگام انتخاب میان دو آنتیبیوتیک با اثر درمانی مشابه، گزینهای را انتخاب کنند که کمترین تأثیر را بر میکروبیوم روده دارد.»
با وجود این نتایج، پژوهشگران تأکید کردند بیماران نباید مصرف آنتیبیوتیکهای تجویز شده توسط پزشک را خودسرانه متوقف کنند. به گفته آنان هدف اصلی این مطالعات، بهینهسازی تجویز آنتیبیوتیکها و حفاظت از سلامت میکروبیوم بدن در بلندمدت است.
نظرات کاربران