معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان اعلام کرد «ابرپردازش میکروالکترونیک ایران» با هدف تقویت توان محاسباتی موردنیاز برای طراحی و توسعه تراشه در کشور راهاندازی شده است.
بر پایه گزارش عملکرد سال ۱۴۰۴ این معاونت، تحولات جهانی در دهههای اخیر نشان میدهد که قدرت ملی بیش از گذشته بر دانش، فناوری و توان تبدیل علم به ارزش اقتصادی و اجتماعی استوار است. بر همین اساس، معاونت علمی طی سال گذشته مجموعهای از برنامههای راهبردی را در حوزه فناوریهای پیشرفته برای حمایت از زیستبوم نوآوری کشور اجرا کرده است.
توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی
در بخش هوش مصنوعی، فعالیتها بر سه محور زیرساخت، کاربرد و حکمرانی متمرکز بوده است. مرکز ملی پردازش سریع با ظرفیت عملیاتی ۹۰ پتافلاپس راهاندازی شد و پنج پروژه ملی دانشگاهی–صنعتی در حوزه کاربردهای هوش مصنوعی به اجرا درآمد. همچنین آموزش رایگان هوش مصنوعی به دو میلیون دانشآموز و یکصد هزار معلم، ایجاد سامانه ملی ارزیابی الگوریتمها و راهاندازی مرکز ثبت و پایش مدلهای هوش مصنوعی از دیگر اقدامات انجامشده است.
ایجاد پایگاههای داده بومی در حوزه سلامت، کشاورزی هوشمند و زبان فارسی و توسعه سکوی ملی هوش مصنوعی متنباز با همکاری دانشگاه صنعتی شریف نیز در دستور کار قرار گرفت. در کنار این اقدامات، بومیسازی سختافزارهای پردازشی با مشارکت چهار شرکت دانشبنیان نیز دنبال شد.
پیشرفتها در حوزه میکروالکترونیک
در بخش میکروالکترونیک، تمرکز بر ایجاد زیرساختهای فیزیکی و توسعه زیستبوم تخصصی بوده است. پردیس میکروالکترونیک و فوتونیک با ظرفیت استقرار بیش از ۶۰ شرکت تأسیس شد و خط پیشرفته بستهبندی تراشههای موردنیاز صنایع عمومی با حمایت ۷ میلیون دلاری تکمیل شد.
همچنین طرح ایجاد نخستین نانوفب ملی ایران و زیرساختهای آزمایشگاه ملی تراشههای کوانتومی با مشارکت سازمان انرژی اتمی و وزارت دفاع اجرا شد. راهاندازی مرکز ملی پیشران طراحی تراشه ایران نیز این مجموعه اقدامات را تکمیل کرد.
بهمنظور توسعه طراحی تراشه، سه فراخوان ملی با مشارکت نزدیک به ۱۰۰ استاد و دانشجو برگزار شد که طی آن بیش از ۴۰ طرح برای ساخت نمونه اولیه انتخاب شد. تاکنون خدمات نمونهسازی تراشه به بیش از ۱۰ شرکت و مرکز تحقیقاتی ارائه شده و دسترسی به پنج کارخانه ساخت تراشه با فناوری ۲۸ تا ۱۸۰ نانومتر فراهم شده است.
از دیگر دستاوردها، طراحی و ساخت بدونکارخانه تراشه میکروکنترلر ۳۲ بیتی بومی با معماری متنباز و کاربرد صنعتی و همچنین طراحی و ساخت سیمکارت نسل جدید با استفاده از اعتبار مالیاتی اپراتور تلفن همراه است. افزون بر این، ابرپردازش میکروالکترونیک ایران برای پشتیبانی محاسباتی پروژههای تراشه به بهرهبرداری رسید.
سیاستگذاری و حمایت صنعتی
معاونت علمی در حوزه حمایت صنعتی، ظرفیت اعتباری بیش از ۷ همت از محل اعتبار مالیاتی را برای تشویق شرکتهای بزرگ به سرمایهگذاری در پروژههای تحقیق، توسعه و تجاریسازی تعریف کرده است؛ اقدامی که به تقویت پیوند میان بخش طراحی و تولید انبوه کمک میکند.
ایجاد مراکز تحقیقاتی مشترک و کارگروههای سیاستگذاری با دستگاههای حاکمیتی نیز موجب هماهنگی بیشتر و جلوگیری از تصمیمات پراکنده شده است. همچنین حمایت از تأسیس کارخانه تست و بستهبندی تراشه، حلقه پایانی زنجیره ارزش داخلی را تکمیل کرده است.
پروژههای مکمل در حوزه سنسورها و فناوریهای نوظهور
در سال ۱۴۰۴، سه محصول در حوزه سوپرخازن و پنج پروژه مربوط به توسعه فناوری سنسورهای پیشرفته صنعتی مورد حمایت قرار گرفت. همچنین هفت طرح پایش فناوریهای آینده در صنعت میکروالکترونیک و نیمههادیها اجرا شد.
در بخش سامانههای پایش خودتوان، پروژههایی همچون توسعه سنسورهای پیزوالکتریک برای نظارت بر خطوط انتقال نفت و گاز و ساخت سنسور دمای متصل به اینترنت اشیا با قابلیت برداشت انرژی نیز پیگیری شد.
پیشرفتهای بخش تشخیص بر بالین
سه پروژه مهم در حوزه فناوریهای آزمایشگاهی شامل توسعه دیسکهای میکروسیالاتی برای سنجش کمی فاکتورهای چربی خون، فناوری میکروفلوئیدیک برای تشخیص ویروس HPV و طراحی دیسکپلیر مبتنی بر میکروتکنولوژی برای انجام تستهای PCR به اجرا درآمد.
نظرات کاربران