پژوهشگران مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، راهکارهایی کاربردی برای بهبود عملکرد گندم در مزارع دیم ارائه کردند. این توصیهها که تمرکز ویژهای بر کوددهی و جبران تأخیر رشد گندم در اوایل بهار دارند، میتواند نقش مؤثری در افزایش عملکرد محصول داشته باشد.
ولی فیضیاصل، عضو هیأت علمی این مؤسسه، روز دوشنبه در گفتوگو با ایرنا، تأخیر در رشد گندم در فصل بهار را یکی از چالشهای اصلی دیمزارهای ایران عنوان کرد و گفت: برای جبران این تأخیر، محلولپاشی توصیهشده مؤسسه، همزمان با کنترل علفهای هرز، مؤثر است و از بروز کرپه شدن گندم در مناطق دیم جلوگیری میکند.
وی افزود: در مزارعی که رشد گندم با تأخیر مواجه است، استفاده از محلول ۲ درصد اوره همراه با سه در هزار سولفات روی در مرحله تکمیل پنجه تا تشکیل دو گره، به میزان ۴۰۰ تا ۵۰۰ لیتر در هکتار پیشنهاد میشود.» فیضیاصل توضیح داد که برای تهیه ۵۰۰ لیتر محلول، به ۱۰ کیلوگرم اوره و یکونیم کیلوگرم سولفات روی نیاز است و اثر این محلولپاشی تنها زمانی قابل توجه خواهد بود که رطوبت خاک در حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد ظرفیت زراعی باشد.
این پژوهشگر همچنین به کاهش رشد گندم در اثر استفاده از علفکشها اشاره کرد و توصیه کرد: برای جبران این کاهش رشد، همراه با علفکشها، کود سولفات آمونیوم به میزان ۳ تا ۴ کیلوگرم در هکتار استفاده شود.
فیضیاصل در مورد مزارعی که در زمان کاشت کود فسفری دریافت نکردهاند، گفت: اکثر ارقام گندم دیم توانایی بالایی در جذب فسفر خاک دارند و معمولاً نیاز به مدیریت خاص برای تأمین فسفر در مراحل بعدی نیست، زیرا با رشد ریشه و تشکیل ریزوشیت، گیاه قادر به تأمین فسفر مورد نیاز خود است.
وی با این حال تأکید کرد: این بدان معنا نیست که مصرف کود فسفری در زمان کاشت حذف شود، زیرا فسفر نقش حیاتی در فرآیندهای فیزیولوژیکی و متابولیکی گیاه دارد و از عناصر کلیدی برای کیفیت و کمیت محصول محسوب میشود.
مصرف کود سرک در دیمزارهای گندم مشروط به بارندگی مؤثر
متخصصان مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور تأکید کردند که مصرف کود سرک نیتروژنی در مزارع گندم دیم در اواخر اسفند باید با دقت و تنها در صورت بارندگی مؤثر انجام شود.
ولی فیضیاصل، پژوهشگر و مروج ارشد این مؤسسه، به ایرنا گفت: استفاده زودهنگام از کود سرک اوره، در صورتی که طی دو تا سه روز متوالی بارندگی حداقل ۲۰ تا ۳۰ میلیمتر رخ ندهد، میتواند به شدت به مزارع گندم دیم آسیب برساند و حتی باعث نابودی محصول شود.
وی با اشاره به گزارشهای سازمان هواشناسی مبنی بر کاهش بارندگی در اواخر زمستان و احتمال ادامه این روند در اوایل بهار ۱۴۰۵، به کشاورزان هشدار داد که مصرف کود سرک را دقیقاً مطابق دستورالعمل فنی مؤسسه انجام دهند.
فیضیاصل ادامه داد: در مزارعی که ۸۰ درصد نیاز نیتروژنی گندم دیم در زمان کاشت تأمین شده است، یعنی بهطور میانگین ۷۵ تا ۱۰۰ کیلوگرم اوره در هکتار، مصرف کود سرک توصیه نمیشود. اما در مزارعی که کود پایه بهطور کامل مصرف نشده یا کمتر از ۵۰ کیلوگرم در هکتار بوده است، در صورت پیشبینی بارندگی بیش از ۲۰ میلیمتر، حداکثر ۲۵ کیلوگرم اوره در هکتار مجاز است.
این پژوهشگر تأکید کرد که پس از دهه اول فروردینماه، به هیچ عنوان نباید کود سرک برای گندم دیم مصرف شود، زیرا مصرف دیرهنگام خطر آسیب شدید به محصول را افزایش میدهد.
مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، وابسته به سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، از سال ۱۳۴۳ بهعنوان ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم فعالیت خود را آغاز کرد و در سال ۱۳۷۱ به مؤسسهای مستقل ارتقا یافت. این مؤسسه با ستاد مرکزی در مراغه و معاونت در سرارود کرمانشاه، در پنج ایستگاه اصلی و ۱۲ ایستگاه فرعی در مناطق مختلف دیم کشور فعالیت میکند و مأموریت اصلی آن افزایش بهرهوری تولید در زراعت دیم از طریق پژوهشهای کاربردی، مدیریت منابع ژنتیکی، آموزش و ترویج، تولید محصولات و ارائه دستاوردهای فناورانه است.
نظرات کاربران